[Sưu tầm] Hướng dẫn và hệ thống quản lý dịch thuật

0

Hướng dẫn và hệ thống quản lý dịch thuật
(Nguồn: bachngocsach.com)

Tác giả: gaygioxuong
Biên tập: nhatchimai0000

I. Nguyên tắc dịch:

+ Chúng ta dịch tham khảo Hán Việt. Phần Việt phrase là để nắm bắt được nội dung của câu. Trường hợp câu đã rõ nghĩa thì chưa cần tham khảo Hán Việt.

+ Mỗi khi dịch, chúng ta cần gõ lại. Bạn đừng copy Viet phrase để sửa. Vì như thế chính là làm hạn chế cách sử dụng ngôn ngữ, trơ hóa về mặt cảm xúc và sự tưởng tượng.

+ Dịch là cố gắng những câu đã rõ nghĩa không được sai. Những câu sai là khi đọc lên ta cảm thấy nó không giống như những gì chúng ta đọc, viết hàng ngày.

+ Mỗi một chương dịch gọi là dịch tốt cho phép 20 lỗi về cả chính tả, ngắt câu và chấm phẩy.

II. Các lỗi phổ biến và cách sửa.

1/. Lỗi ngữ pháp: Đây là lỗi nặng và có thể nói là xảy ra thường xuyên trong các bản dịch của các bạn mới tham gia dịch tiếng Trung, mà có một số bạn không hiểu tại sao đó là lỗi.

Các cấu trúc câu sau đây gặp phải khá nhiều trong văn viết tiếng Trung mà phần[danh từ/đại từ] trong đó chính là tân ngữ, bổ nghĩa cho [động từ] đứng đằng sau nó. Trong tiếng Việt, phần tân ngữ phải đứng sau động từ; nên khi gặp phải các cấu trúc câu này các bạn phải chú ý dịch theo đúng ngữ pháp tiếng Việt, hay nói cách khác là phải chuyển [động từ] lên trước [danh từ/đại từ]:

1.1/. Cấu trúc: [Chủ ngữ] [đem] [danh từ/đại từ][động từ] trong câu trần thuật hoặc[đem] [danh từ/đại từ][động từ] trong câu mệnh lệnh. Chữđem chỉ có tác dụng chỉ ra [danh từ/đại từ]đứng sau nó là khách thể của[động từ] mà không mang ý nghĩa nào khác. Cho nên khi dịch cấu trúc này sang tiếng Việt, các bạn phải bỏ chữđem đi và chuyển [động từ] lên trước[danh từ/đại từ].

Ví dụ: – [Hắn] [đem] [Tích thiên kiếm quyết] [tu luyện]đến Cửu tầng Dưỡng kiếm đỉnh phong -> [Hắn] [tu luyện][Tích thiên kiếm quyết] đến Dưỡng kiếm Cửu tầng đỉnh phong

– [Đem] [tiện nhân kia] [bắt] lại cho ta!
-> [Bắt] [tiện nhân kia] lại cho ta!

1.2/. Cấu trúc: [Chủ ngữ] [tại/hướng] [danh từ/đại từ][động từ]. Chữ[tại/hướng]chỉ ra [danh từ/đại từ]đứng đằng sau nó dùng để chỉ địa điểm, mục đích của [động từ].
Ví dụ: – [Hắn] [tại] [đầm lầy mê vụ] [tu luyện]-> [Hắn] [tu luyện]ở [đầm lầy mê vụ]

– [Hắn] [hướng] [tòa đại điện] [lao tới]
->[Hắn] [lao]về phía [tòa đại điện]

1.3/. Cấu trúc: [Chủ ngữ] [đối với] [danh từ/đại từ][động từ]. Chữ [đối với] chỉ ra[danh từ/đại từ]đứng đằng sau nó dùng để chỉ khách thể của[động từ].

Ví dụ: [Hắn] [đối với] [nàng] [nhớ thương] khôn nguôi > [Hắn] [nhớ thương] [nàng] khôn nguôi.

Tóm lại, yêu cầu cơ bản nhất của văn viết là phải đúng ngữ pháp. Các bạn phải hết sức chú ý tránh phạm phải lỗi này. Tôi xin up lên phần ngữ pháp cơ bản của tiếng Trung hiện đại để các bạn tham khảo. Các bạn nên đọc kỹ để biết được cấu trúc câu cơ bản vì nó cũng không quá dài. Điều này sẽ giúp ích rất lớn cho các bạn trong quá trình học dịch.

2/. Lượng từ: Khi dịch một số bạn có thói quen để nguyên lượng từ tiếng Trung mà không tìm từ tương ứng trong tiếng Việt. Điều này khiến câu văn trở thành dịch nửa vời, làm cho độc giả khó chịu thậm chí không hiểu.

Ví dụ: một gốc thảo dược -> một câythảo dược, một chuôi kiếm -> một thanh/câykiếm,… Theo tôi, các bạn bắt buộc phải thay thế lượng từ tương ứng trong tiếng Việt thì bản dịch mới được gọi là hoàn chỉnh. Trừ trường hợp không có lượng từ tương ứng thì các bạn mới có thể giữ nguyên hoặc bỏ nó đi.

3/. Trật tự từ: Khi gặp một danh từ có nhiều định ngữ, điều đầu tiên các bạn phải xác định được trung tâm ngữ (danh từ chính) trong đó, sau đó sắp xếp các định ngữ theo đúng trật tự từ của tiếng Việt (Số từ – lượng từ – danh từ chính – danh từ phụ – đặc điểm, tính chất – thứ tự – chỉ định – sở hữu). Ví dụ: Hai gã Linh kiếm sư kiếm mạch hậu kỳ dâm dật đen đúa nhỏ thó già khú xấu ma chê quỷ hờn đầu tiên của Mạc gia – trong đó danh từ chính là Linh kiếm sư.

4/. Một số cụm từ nhất thiết phải bỏ: Để bản dịch trở nên đẹp như những gì mình đã nói và viết các bạn hạn chế tối đa sử dụng những từ sau; trừ trường hợp không có từ thay thế hoặc nếu diễn giải bằng tiếng Việt thì quá dài (trường hợp này các bạn phải có chú thích).

Ví dụ:

phát hỏa -> bốc lửa,
phun lửa; đạo tàn ảnh -> ảo ảnh;
thân ảnh -> bóng người, bóng dáng;
chỉ -> ngón tay;
huyết nhân -> người máu;
quang mang -> ánh sáng; tựa hồ,
cơ hồ -> dường như, giống như, hình như
cười khổ-> gượng cười,
bất quá -> nhưng, nhưng lại,
rốt cuộc -> cuối cùng (từ này cần chú ý trong câu bởi nhiều khi nó vẫn đúng)

5/. Lặp từ: Trong trường hợp này các bạn phải lược bớt hoặc tìm cách thay thế. Nếu bí quá các bạn có thể tra từ điển tiếng Việt để tìm từ đồng nghĩa.

III. Biên tập sơ.

Biên tập thường là về việc phân vai trong từng đoạn.

Vai hắn thường là vai chính. Vai ác thì cho là gã, vừa phải thì là y, già thì gọi là lão.

Thường thì từng đoạn sẽ có những phân vai thay cho tên như chàng, hắn, y, gã, lão … nàng, nàng ta, ả, thị, bà … Việc phân vai sẽ dựa theo chương trước nhưng nếu được thì tự cho vào cũng không sao. Đừng lúc nào cũng chỉ có một vai là “hắn”.

Từ nói có thể chia thành các trạng thái: hét, quát, góp ý, thủ thỉ, phân bua.

Bạn có quyền thêm một số hành động để tăng tính tưởng tượng của người đọc.

IV. Lời khuyên dành cho tân thủ.

– Đầu tiên bạn phải kiên nhẫn và có thời gian.

– Không nên quá phụ thuộc vào bản VP, hãy coi nó chỉ là bản tham khảo.

– Tránh dịch ẩu, dịch đại khái cho xong. Việc này sẽ tạo thành một thói quen nguy hiểm rất khó sửa chữa, khiến cho trình độ dịch thuật của các bạn không thể nâng cao lên được.

– Học cách đọc. Tôi nhận thấy khi đọc báo hoặc truyện, có rất nhiều người trong chúng ta có một thói quen xấu là chỉ đọc lướt qua để nắm được nội dung, mà hiếm khi để ý tới cách hành văn và dùng từ trong đó. Muốn dịch tốt, theo tôi các bạn hãy xem lại cách đọc của mình. Hãy đọc chậm và không bỏ sót từ. Các bạn có thể dùng báo mạng để kết hợp vừa giải trí vừa học lại cách đọc, nhằm nâng cao cách hành văn và sử dụng từ của bản thân. Theo tôi thấy, trang dantri.com.vn rất chú trọng đến vấn đề này.

Trên đây chỉ là một vài điều suy ngẫm của cá nhân tôi. Hy vọng những điều này sẽ giúp ích cho các bạn mới bắt đầu học dịch tiếng Trung.

Mong các vị đạo hữu của diến đàn đóng góp thêm ý kiến và chia sẻ kinh nghiệm của bản thân với mọi người.

V. Tổng kết buổi học:

Buổi học 2 chủ yếu về việc xử lý nhưng câu đã rõ nghĩa nhưng dịch chưa chuẩn. Mọi người cần để ý 5 từ cơ bản là “đối” “tại” “vì” “đem” “hướng”.

Người ơi “đối” “tại” làm chi
“Vì” “đem” “hướng” “bất” bỏ ngay tôi nhờ.

5 lỗi VP cơ bản và là lỗi nặng:

1. Hắn đối với nàng yêu thích từ lâu.
2. Hắn tại trường học gặp nàng.
3. Hắn vì yêu được nàng đã cố gắng rất nhiều.
4. Hắn đem nàng coi như viên ngọc trên tay.
5. ABCD hướng XYZ + động từ (Mạc Vấn hướng Vân Mạc chìa tay ra; Tô Thanh hướng Thanh Tô nhìn đến)

Sửa lại:

1. Hắn đã yêu thích nàng từ lâu.
2. Hắn gặp nàng tại trường học.
3. Hắn đã cố gắng rất nhiều để yêu được nàng. / Để yêu được nàng hắn đã cố gắng rất nhiều.
4. Hắn coi nàng như viên ngọc trên tay.
5. Mạc Vấn chìa tay về phía Vân Mạc; Tô Thanh nhìn về phía Thanh Tô.

Bổ sung một số từ cần sửa:
1. “liền” chỉ một hành động ngay và luôn. Chúng ta có thể dịch theo hướng này.
2. “trực tiếp” đánh thẳng vào
3. “sớm” chỉ sự việc đã được tiên liệu trước.
4. “có chút” -> hơi, hơi hơi

VI. Các mẫu câu đơn giản.

Tác giả: Sưu tầm các bài viết trong Bạch Ngọc sách.
Biên tập: nhatchimai

Những phần được thêm vào mình sẽ đánh dấu để bạn theo dõi được rõ hơn. Những chỗ ngắt câu cũng được ghi chú. Việc ngắt câu sẽ buộc phải thêm chủ ngữ vào vì thế cũng sẽ được đánh dấu luôn.

Câu 1:

Khán trứ tòng dung trấn định đích thân ảnh, đại điện chi trung, hứa đa sư huynh sư tả vô bất tâm sinh cảm khái.[Khán trứ][tòng dung trấn định][đích][thân ảnh], [đại điện][chi][trung], [hứa đa][sư huynh sư tỷ][vô bất][tâm sinh cảm khái].

Bạn để ý việc chuyển từ phía sau “đích” lên phía trước.

Thêm một vấn đề nữa, đó là [trong đại điện]. Ai ở trong đại điện? Ở đây là các [sư huynh sư tỷ].Vì vậy khi sắp xếp lại trật tự, phải là thế này:

Nhìn thân ảnh thong dong trấn định, rất nhiều sư huynh sư tỷ trong đại điện không thể không sinh lòng cảm khái.

Và đây là bản dịch đề nghị của mình:

Nhìn dáng người thong dong trấn định ấy, rất nhiều sư huynh sư tỷ trong đại điện không thể không sinh lòng cảm khái.

Câu 2:

[Đương niên] [bị thụ đông ái] [đích] [tiểu sư muội], [như kim] [dĩ kinh] [trường đại], [năng cú] [độc đáng] [nhất diện]!

VP: Năm đó nhận được thương yêu tiểu sư muội, hiện giờ đã lớn lớn khôn, có thể tự mình chống đỡ một mặt!

Dịch: Tiểu sư muội khi xưa từng được yêu thương hết mực, giờ đây đã lớn khôn, đủ sức tự mình chèo chống một phương!

Câu 3:
[Tha kiểm thượng] [quải trứ] [thiển thiển] [đích] [vi tiếu], [sung mãn][thân hòa], [lệnh nhân] [như] [mộc xuân phong]. [Đương] [chúng nhân bất chú ý] [đích] [thì hậu], [tha][triêu] [chưởng môn] [ngoan bì][địa] [trát liễu trát] [nhãn tình], [chưởng môn chủy giác] [lưu lộ xuất] [nhất ti] [sủng nịch] [đích] [tiếu ý].

VP: Trên mặt nàng treo nhợt nhạt mỉm cười, tràn đầy thân hòa, làm người ta như tắm gió xuân. Khi mọi người không chú ý, nàng hướng chưởng môn bướng bỉnh địa mở trừng hai mắt, chưởng môn khóe miệng toát ra vẻ cưng chìu nụ cười.

Dịch: Khuôn mặt nàng mang theo một nụ cười khe khẽ, vô cùng thân thiện, khiến người ta như được tắm gió xuân. Khi mọi người không chú ý, nàng trừng mắt với chưởng môn một cái, khóe miệng chưởng môn khẽ nở nụ cười hết sức cưng chiều.

Câu 4:
[Mộc trầm giới] [tại] [na], [tha môn][một hữu] [bán điểm] [ấn tượng], [đãn thị] [huy tinh giới], [tại tràng] [một hữu] [nhất cá đệ tử] [hội] [bất tri đạo]. [Huy tinh giới] [chích thị] [cá] [trung giới], [khước thị] [thiên hoàn] [trọng yếu] [đích] [tinh thạch][sản địa], [vưu kỳ] [thị] [nhất chủng] [khiếu] [huy tinh thạch][đích] [đặc thù tinh thạch], [chích hữu] [na lý][xuất sản]. [Huy tinh giới] [mỗi niên] [vi][thiên hoàn] [đề cung] [đại lượng] [đích] [tinh thạch][hòa] [huy tinh thạch], [thị] [thiên hoàn] [cực trọng yếu] [đích] [tư nguyên] [trọng giới].

Các bạn chú ý việc tách câu. Việc bổ sung dấu chấm và liên từ.

VP: Mộc trầm giới ở đâu, bọn họ không có nửa điểm ấn tượng, nhưng mà Huy tinh giới, tại chỗ không có một người nào đệ tử lại không biết. Huy tinh giới chỉ là trung giới, nhưng lại là Thiên Hoàn trọng yếu tinh thạch nơi sản sinh, nhất là một loại gọi huy tinh thạch đặc thù tinh thạch, chỉ có nơi đó sản xuất. Huy tinh giới hàng năm là Thiên Hoàn cung cấp đại lượng tinh thạch cùng huy tinh thạch, là Thiên Hoàn rất trọng yếu tài nguyên trọng giới.

Dịch: Mộc Trầm giới ở đâu, bọn họ chưa từng nghe nói tới, nhưng Huy Tinh giới thì không có một đệ tử nào lại không biết. Huy Tinh giới mặc dù chỉ là một giới cỡ trung, nhưng nó lại là nơi sản sinh tinh thạch quan trọng của Thiên Hoàn. Đặc biệt ở đó có một loại tinh thạch đặc thù có tên là Huy Tinh thạch mà chỉ có nơi đó mới sản xuất được. Hằng năm Huy Tinh giới cung cấp cho Thiên Hoàn một lượng lớn tinh thạch và Huy Tinh thạch, do đó nó là một giới tài nguyên cực kỳ quan trọng của Thiên Hoàn.

Câu 5:

HV: Tự nhiên bất năng thác quá, thải tập liễu hảo kỷ chu, thu nhập kiếm nang chi trung. Giá chủng nạp vật thủ đoạn tự nhiên dẫn đắc mạc mộ liễu tam gia cao giai linh kiếm sư sách sách xưng kỳ, dã tiện mộ phi thường.

Các bạn chú ý việc tách câu. Việc bổ sung dấu chấm và liên từ.

VP: Tự nhiên không thể bỏ qua, thu thập vài gốc, thu nhập kiếm trong túi. Loại này nạp vật thủ đoạn tự nhiên dẫn tới Mạc Mộ Liễu Tam gia Cao giai Linh Kiếm Sư tấc tắc kêu kỳ lạ, cũng hâm mộ phi thường.

Đương nhiên hắn không thể bỏ qua nên cũng tìm lấy vài gốc bỏ vào trong kiếm nang. Cái cách thu giữ linh dược làm cho linh kiếm sư cao giai ba nhà Mạc, Mộ, Liễu tặc lưỡi kêu kỳ lạ, vô cùng hâm mộ.

Câu 6: Dịch với hai từ đích trong câu.

[giá] [cá] [đối linh kiếm sư giới] [đích] [kinh nghiệm tương đương trĩ nộn][đích] [niên khinh] [linh kiếm sư]/[như kim] [khai thủy biến đắc thần bí mạc trắc khởi lai].
Hướng dẫn cách dịch khi có hai chữ “đích” trong câu.

Có bạn dịch là: Đối với những Linh Kiếm sư trẻ tuổi này, thế giới Linh Kiếm mà họ biết càng ngày càng trở nên thần bí.

Ở phần đầu câu [giá] là mạo từ xác định; [cá] là lượng từ của [linh kiếm sư]. Vì vậy cả đoạn [đối linh kiếm sư giới] [đích] [kinh nghiệm tương đương trĩ nộn][đích] [niên khinh] [linh kiếm sư]là một danh từ có nhiều định ngữ mà danh từ chính là [linh kiếm sư]. Trong danh từ này có hai từ [đích] nên trật tự từ trong tiếng Việt sẽ phải đảo lại [linh kiếm sư][niên khinh] [kinh nghiệm tương đương trĩ nộn][đối linh kiếm sư giới], dịch sang tiếng Việt sẽ thành [linh kiếm sư][trẻ tuổi] [kinh nghiệm tương đối non nớt][so với giới linh kiếm sư]. Phần sau của câu thì không có gì khúc mắc.

Như vậy, cả câu này sẽ có thể dịch như sau:
Anh bạn Linh kiếm sư trẻ tuổi kinh nghiệm khá non nớt so với những người khác này, đã bắt đầu trở nên thần bí khó lường.

Câu 7:

HV: Giá thị nhất tọa tam thập trượng phương viên đích cự đại điện các, khung đính túc hữu thập trượng chi cao, nghiễm khoát đích không gian trung một hữu thái đa vật phẩm, hiển đắc hữu ta không đãng. Tối hấp dẫn nhân đích thị đại điện chính trung tâm nhất tọa nhất trượng cao đích tứ phương cổ đỉnh, đỉnh thân điêu khắc trứ chúng đa yêu thú đồ văn, thông thể trình xích hồng sắc, hoàn vị kháo cận tiện cảm giác nhất cổ cực vi cường liệt đích chước nhiệt chi ý.

Hướng dẫn cách dịch khi có hai chữ “đích” trong câu.

Có bạn dịch: Đây là một tòa 30 trượng phương viên cực lớn điện các, mái vòm chừng mười trượng độ cao, rộng lớn trong không gian không có quá nhiều vật phẩm, lộ ra có chút vắng vẻ.Hấp dẫn người ta nhất chính là đại điện ở giữa tâm một tòa một trượng cao tứ phương cổ đỉnh, đỉnh thân điêu khắc lấy phần đông yêu thú đồ văn, toàn thân hiện lên màu hồng đỏ thẫm, còn chưa tới gần liền cảm giác một cổ cực kỳ mãnh liệt nóng rực chi ý.

Phải đảo câu này như sau

[một tòa tứ phương cổ đỉnh][cao một trượng][trung tâm đại điện chính][hấp dẫn người nhất].

Chuyển thành câu dịch: Đáng chú ý nhất là một tứ phương cổ đỉnh cao một trượng ở trung tâm đại điện chính.

Share.

About Author

●﹏● Ước muốn duy nhất là mong mọi người ủng hộ blog. Cảm ơn mọi người rất nhiều! (●´ω`●) Hãy like fanpage và share facebook giúp tụi mình nhé.

Leave A Reply

error: Hằng Nga đừng mang bé Trăng ra ngoài nha !!!